EliteTez akademik rehber
SPSS öncesi veri sözlüğü: eksik değerleri ve ters maddeleri nasıl belgelemelisiniz?
Bir anket sütununda 99 görmek, bunun otomatik olarak eksik değer olduğu anlamına gelmez. Bir maddenin olumsuz yazılması da onu kendiliğinden ters puanlanacak madde yapmaz. Analizden önce her sütunun neyi temsil ettiğini, hangi yanıtların geçerli olduğunu ve puanlama kuralını yazılı hale getirin.
1. Veri sözlüğünde hangi bilgiler bulunmalı?
Değişken adı kısa bir teknik kimliktir; değişken etiketi sütunun anlamını açıklar. Değer etiketi ise örneğin 1 kodunun hangi yanıta karşılık geldiğini gösterir. Bunları karıştırmayın. SPSS'te değişken ve değer etiketleriyle veri dosyasına açıklama eklenebilir.
Aşağıdaki tablo yalnızca eğitim için oluşturulmuştur; geçerliği sınanmış bir ölçek veya gerçek katılımcı verisi değildir. Burada varsayımsal puanlama yönergesinin yalnızca m2 maddesini ters puanlamayı istediğini kabul ediyoruz.
Kendi sözlüğünüze soru metni, ölçüm düzeyi, kullanılan ölçek sürümü, alt boyut ve değişiklik tarihi de ekleyin. IBM Codebook çıktısı değişken etiketi, ölçüm düzeyi, değer etiketleri ve kullanıcı tanımlı eksik değerleri belgeleyebilir.
| Değişken | Anlamı ve geçerli değerler | Eksik/kontrol kuralı | Türetilmiş alan |
|---|---|---|---|
| kayit_id | Bu örnekte tek ölçüme ait takma kayıt kodu | Boş veya yinelenen kimliği kaynak kayıtla kontrol et | Yok |
| m1 | Birinci madde: 1–5 tam sayı | Bu örnekte 99 = yanıtsız; sayısal boş ayrıca izlenir | Orijinal değer korunur |
| m2 | İkinci madde: 1–5 tam sayı | Aynı eksik kuralı; yalnız yönerge gerektiriyorsa tersle | m2_ters |
| calisma_saat | Haftalık çalışma süresi, saat | 0 gerçek bir yanıt olabilir; açıklamasız biçimde eksik sayılmaz | Yok |
2. Eksik kodu tanımlamak, eksikliği gidermek değildir
Yanıtsız, uygulanamaz ve veri giriş hatası aynı durum değildir. Anlamı bilinmeyen bir kodu önce kaynak kayıt veya veri toplama formuyla karşılaştırın. Yalnızca bu örneğin sözlüğünde 99 yanıtsız olarak tanımlıdır; başka bir değişkende 99 geçerli olabilir.
SPSS'te kullanıcı tanımlı eksik değerler ayrıca belirtilir ve çoğu hesaplamada özel işleme alınır. Hücreye yalnızca “yanıtsız” etiketi vermekle eksik değer tanımlamayı eş tutmayın.
Eksikliği sıfırla veya ortalamayla otomatik doldurmayın. Hangi kayıtların hangi analizde kullanıldığını ayrıca takip edin. Eksik değerlerin dönüşüm sırasında nasıl ele alındığı kullanılan komuta göre farklılaşabilir.
3. Ters kodlamayı yalnız yönergenin istediği maddelerde yapın
Bu örnekte 1–5 yanıtları için dönüşüm 1→5, 2→4, 3→3, 4→2 ve 5→1 olur. Yalnız bu geçerli yanıt kümesinde yeni puan 6−eski puan şeklinde de ifade edilebilir. Bu formülü 99'a uygulamak −93 üretir; bu bir ölçek puanı değildir. Farklı aralığı olan veya zaten terslenmiş bir değişkene aynı işlemi uygulamayın.
| m2 ham değer | m2_ters | Denetim notu |
|---|---|---|
| 1 | 5 | Alt uç üst uca dönüştü |
| 3 | 3 | Orta değer değişmedi |
| 5 | 1 | Üst uç alt uca dönüştü |
| 99 | Eksik | Yalnız bu örnekte tanımlı yanıtsız kodu |
| Sayısal boş | Eksik | Geçerli puana dönüştürülmedi |
| 7 | İnceleme gerekli | Geçerli 1–5 aralığı dışında; kaynakla doğrulanmadan puanlanmaz |
4. Ham sütunu koruyarak yeni değişken oluşturun
Ham dosyanın değişmeyen bir kopyasını saklayın. SPSS'te Transform > Recode into Different Variables yolu, dönüşümü yeni adla oluşturmanıza olanak tanır; aynı değişkene yazma seçeneği orijinal değerleri değiştirir. Çıkış adını m2_ters gibi ayırt edilebilir seçin ve eski-yeni eşleşmeleri tek tek gözden geçirin.
Geçerli değerler, tanımlı eksikler ve beklenmeyen kodlar için ayrı karar verin. “Diğer bütün değerleri” geçerli bir yanıt kategorisine çevirmeyin. Tanımlanmayan değerler yeni sayısal değişkende sistem eksiği olabilir; bu nedenle sonradan oluşan eksiklerin sayısını başlangıçla karşılaştırın.
5. Dönüşümü üç düzeyde doğrulayın
Önce sözlükteki kuralı, sonra ham ve türetilmiş sütunları yan yana, son olarak değer frekanslarını inceleyin. Bu örnekte ham 1 sayısı türetilmiş 5 sayısıyla; ham 2 sayısı türetilmiş 4 sayısıyla eşleşmelidir. Beklenmeyen kod varsa otomatik silmek yerine karar kaydına yazın.
Türetilmiş sütunun etiketi ve eksik tanımı da kontrol edilmeli. Alt boyut toplamı veya ortalaması için kaç geçerli madde gerektiğini bu örnek belirlemez: o karar ölçeğin puanlama yönergesine aittir. Daha yüksek Alpha elde etmek amacıyla maddeyi keyfî terslemeyin veya çıkarmayın. Sonraki adımda Cronbach Alpha rehberindeki boyut yapısı ve yorumlama sınırlarını inceleyin.
Dosyanın yapısal sorunları için SPSS öncesi CSV kontrolünü kullanabilirsiniz; araç ölçeğin puanlama yönergesini bilmez ve ters kodlamanın doğruluğunu kanıtlamaz.
Kontrol listesi
Uygulamadan önce kontrol edin
- Ham dosya ve ham madde sütunları korundu mu?
- Her kodun anlamı, geçerli aralık ve eksik değer kuralı yazılı mı?
- Ters maddeler doğru ölçek sürümünün yönergesinden doğrulandı mı?
- Orta yanıt, iki uç yanıt, eksik kod ve aralık dışı değer ayrı kontrol edildi mi?
- Yeni değişkenin etiketi ve eksik tanımı doğrulandı mı?
- Değişiklikler gerekçe ve tarihle kaydedildi mi?
Ücretsiz tez kontrol listesini kullanın
Kaynaklar
