Zotero ile kaynakça yönetimi: tez için düzenli çalışma akışı

1. Kaynağı yayıncı sayfasından kaydedin

Zotero masaüstü uygulamasıyla tarayıcı bağlayıcısı birlikte kullanılabilir. Makalenin yayıncıdaki kayıt sayfasından kaydetmek, yalnızca PDF dosyasını sürüklemekten daha eksiksiz künye sağlayabilir. DOI veya ISBN gibi tanımlayıcılarla kayıt eklemek de mümkündür.

İlk klasörünüzü çok karmaşık kurmayın. Örneğin ‘Okunacak’, ‘Yöntem’, ‘Kuramsal çerçeve’ ve ‘Metinde kullanıldı’ ayrımı işe yarayabilir. Bu, zorunlu bir Zotero düzeni değil; tez sürecini izlemek için başlangıç önerisidir.

2. Otomatik gelen künyeyi doğrulayın

Yazar, yıl, başlık, yayın türü ve dergi bilgilerinin kaynakla eşleştiğini kontrol edin. Bir makalenin yanlışlıkla web sayfası türünde kaydedilmesi kaynakça çıktısını değiştirebilir. DOI bağlantısını açıp aynı esere ulaştığınızı doğrulayın; eksik bilgiyi tahmin ederek tamamlamayın.

3. Word içinde atıf ve kaynakçayı birlikte yönetin

Zotero Word eklentisinde belge tercihleriyle atıf stilini seçebilir, Add/Edit Citation ile atıf ekleyebilir ve Add/Edit Bibliography ile kaynakçayı oluşturabilirsiniz. Alıntıda sayfa konumu gerekiyorsa ilgili atıf penceresinden girin. Menü adları kurulum diline göre farklı görünebilir.

Kayıtta bir hata bulursanız ana künyeyi Zotero içinde düzeltip belgedeki Refresh işlevini kullanın. Otomatik kaynakça metnini elle değiştirmek, sonraki yenilemede değişikliğin kaybolmasına yol açabilir. Teslimden önce belgenin ayrı bir yedek kopyasını saklayın.

4. Kaynak listesiyle literatür sentezini ayırın

Kütüphanenizde bir makalenin bulunması onu okuduğunuz veya tezinizde kullanmanız gerektiği anlamına gelmez. Her çalışma için araştırma sorusu, örneklem, yöntem, temel bulgu ve sınırlılık notu tutun. Birbirini destekleyen ve çelişen bulguları ayrı işaretleyin.

Pratik bir not örneği: ‘Bu kaynak hangi paragraftaki hangi iddiayı destekliyor? Çalışmanın sınırı ne? Aynı soruyu farklı yöntemle inceleyen başka bir kaynak var mı?’ Bu üç sorunun cevabı yoksa yalnızca atıf sayısını artırmak için kaynak eklemeyin.

5. Son okumayı otomasyona bırakmayın

Üniversitenizin istediği stil ve kurum kılavuzu esas alınmalıdır. Otomatik çıktıyı metindeki atıflarla karşılaştırın; aynı yazarın farklı çalışmalarının karışmadığını ve doğrudan alıntıların doğru konumu gösterdiğini kontrol edin.

Unlink Citations işlevi belgenin Zotero bağlantılarını kaldırır. Bunu normal çalışma dosyanızda kullanmayın; gerekiyorsa yalnızca teslim için ayırdığınız kopyada uygulayın. Sonradan eklenen bir kaynağın güncellenmesi için bağlantılı asıl belgeyi koruyun.